Wyroby z miedzi, brązu, trzciny, drzewa oliwkowego i szkła. Wielu turystów decyduje się na dość nietypowe pamiątki. Jedną z nich są rzeźby z drzewa oliwkowego, np.: krzyże, stajenki czy obrazy. Turyści często też kupują wyroby z trzciny, np.: kosze czy tace. Niemal na każdym targu znajdziemy unikatowe tace, dzbany, fajki wodne W tej akurat materii Jerozolima potężnie różni się od Tel Awiwu, do którego często latamy na weekendowe zabawy lub dla jego pięknych plaż. Od 2017 roku w Jerozolimie nie doszło do żadnych ataków bombowych i zamachów, co związane jest ze wzmocnieniem sił porządkowych oraz wewnętrznej kontroli na terenie całego miasta. Meczet Al-Aksa został zbudowany wraz z Kopułą na Skale (Qubbat as-Sakhra) w latach 660–691 n.e. Obie budowle muzułmanie wznieśli na pamiątkę nocnej podróży proroka Mahometa do Tronu Bożego zwanej Al-Isrā, w którą, wedle tradycji, zabrał proroka archanioł Gabriel (Dżabra`il, Dżibril) i późniejszego wniebowstąpienia Al-Miradż. Polacy mieszkający w Ziemi Świętej oraz pielgrzymi spotkali się na wspólnej modlitwie na cmentarzu na Górze Syjon w Jerozolimie.. Na kwaterze polskiej na cmentarzu chrześcijańskim w Jerozolimie zostało pochowanych niemalże 100 osób w ciągu ostatnich niespełna 70 lat. W tym gronie są zarówno żołnierze przybyli z armią gen. Andersa, siostry zakonne, które pracowały w 97 proc. przypadków syndromu jerozolimskiego to osoby wychowane w konserwatywnych, by nie napisać ultraortodoksyjnych rodzin, gdzie Biblia była podstawą wychowania. Wielu turystów pochodzi z USA, Skandynawii i Izraela. Są wśród nich katolicy, wyznawcy judaizmu, rzadko muzułmanie, choć i takie przypadki się zdarzały. Punkt zbiórki: Kartę degustacyjną należy odebrać w punkcie na rynku Rami's Corner przy ulicy Agrippa 78 w Jerozolimie. (znaleziony w pobliżu Sabah Falafel). Bilet na degustację kosztuje 198 NIS za osobę. Bilet na degustację należy zakupić z wyprzedzeniem. . Jerozolima. Miasto, które według podań otrzymało dziewięć z dziesięciu części piękna zesłanych na ziemię. Święte miejsce, gdzie Jezus, król Dawid i Mahomet zdecydowali o historii ludzkości. Pierwszy z nich skonał na krzyżu, drugi umieścił tu Arkę Przymierza, a trzeci wstąpił w siódme niebo. Pozostawili po sobie trzy największe, monoteistyczne religie świata i niespokojnie wrzący tygiel kulturowy. Nieprzerwanie gotują się w nim antagonizmy i tarcia. Bo każdy chce mieć tę Świętą Ziemię dla siebie. Żydzi wojują z Arabami, a muzułmanie przepychają się z chrześcijanami. Ortodoksyjni Żydzi potępiają swoich mniej religijnych współbraci, a ci z kolei nie rozumieją głębokiej religijności tych pierwszych. Wędrówkę po Izraelu należy zacząć właśnie w Jerozolimie. Sprawdzić kontrasty różniące dzielnicę muzułmańską, ormiańską, żydowską i chrześcijańską. Wsłuchać się w dzwony kościołów, co jakiś czas przerywane głosem muezina z minaretu. Poczuć na własnej skórze historię tego miejsca i wsłuchać się w jego dość nierówny rytm. Wiesz, że istnieje coś takiego, jak syndrom jerozolimski? Czytasz więc na własną odpowiedzialność:) Jerozolima – co warto zobaczyć? Krótki przewodnik po świętym mieście Stare Miasto w Jerozolimie. Idealne miejsce, żeby się zgubić! Gwarny chaos wciśnięty między dewocjonalia, smaki i zapachy. Tak po krótce można opisać Stare Miasto w Jerozolimie. Albo od razu go pokochasz i dasz się mu ponieść, albo uciekniesz z krzykiem. Ciasne uliczki, w których panuje nieprawdopodobny tłok wypełnione są po brzegi sklepami i straganami. Ludzie się przekrzykują i popychają, a sprzedawcy z sukcesem wciskają ci wszystko, czego akurat nie potrzebujesz. Zapach orientalnych przypraw miesza się przez chwilę z aromatem smażonej ciecierzycy, aby zaraz wpaść w duszące opary kadzideł. Co jakiś czas biją dzwony, za chwilę słychać śpiewa muezina, a między zdezorientowanymi turystami przeciskają się w pośpiechu Żydzi w tradycyjnych chasydzkich strojach. Zwiedzanie tej części Jerozolimy warto rozpocząć od wyrzucenia mapy do kosza. Niesamowicie fascynujące jest wpadanie z jednego labiryntu ulic do drugiego, zgadując, czy jest się w dzielnicy arabskiej, ormiańskiej, a może już w żydowskiej. Zaglądanie w każdą, nawet najmniejszą uliczkę to chyba najlepsze, co można tu zrobić. Nieważne, że panuje rejwach, a tłumy są nie do zniesienia. Kup sok ze świeżo wyciśniętego granatu i rusz przed siebie! Wzgórze Świątynne i Kopuła na Skale w Jerozolimie Położenie tej najważniejszej dla wyznawców islamu świątyni idealnie obrazuje zawiłość losów Jerozolimy. Wzgórze Świątynne dosłownie przylega do Ściany Płaczu – najważniejszego miejsca wyznawców innej religii – judaizmu. Kopuła na Skale w Jerozolimie to najświętsze miejsce islamu. Według wierzeń, to właśnie tutaj dokonało się wniebowstąpienie Mahometa. Wstępujący do nieba prorok zostawił na skale odcisk swojej stopy, a w miejscu tego zdarzenia powstał niezwykły meczet nazwany Kopułą na Skale. Zanim jednak Jerozolima została zajęta przez muzułmanów, Wzgórze Świątynne było miejscem, gdzie podobno spoczywała Arka Przymierza z tablicami dziesięciorga przykazań. Tutaj też biblijny Abraham chciał złożyć swojego syna w ofierze. Aby dostać się na Wzgórze Świątynne w Jerozolimie usytuowane na górze Moria należy odstać swoje w bardzo długiej kolejce. Nieważne, czy przyjdziesz z samego rana, czy tuż przed zamknięciem – zawsze są dzikie tłumy ludzi. Przed wejściem przechodzi się przez kontrolę bezpieczeństwa. Sprawdzana jest zawartość torebek oraz plecaków. Obowiązuje skromny ubiór – kobiety powinny mieć zakryte włosy i ramiona chustą, a mężczyźni długie spodnie. Gorąco zachęcam do poszanowania uczuć religijnych i porzucenia pomysłu o sesji z rozwianym włosem i wydekoltowanej sukni. Jakkolwiek jest pięknie i niesamowicie kolorowo, pamiętaj, że wszyscy jesteśmy tam tylko gośćmi. Spacer po murach Jerozolimy Miejskie mury w Jerozolimie zostały wzniesione przez tureckiego sułtana Sulejmana Wspaniałego. Cała Stara Jerozolima otoczona jest potężnymi fortyfikacjami. Aby dostać się do środka miasta należy przejść przez ogromne bramy miejskie. Jest ich kilka i wszystkie są piękne! Można oglądać je podczas spaceru wokół muru, zaglądając do każdej po kolei, a można też zafundować sobie wycieczkę koroną murów! Polecam opcję drugą, bo miasto widziane z góry nabiera jeszcze większego kolorytu. Aby wejść na mury miejskie należy udać się do Bramy Jaffa i zakupić bilet (16 NIS) w biurze turystycznym (jest dość dobrze oznakowane, więc na pewno się nie zgubisz). Następnie trzeba się wdrapać po schodach do bramki, odbić bilet i wpaść w zachwyt nad widokami! Widać stąd szalony ruch na Starym Mieście pobliskie wzgórza i ciągnące się po horyzont dachy. Uwaga! Podczas spaceru ciasnymi przesmykami należy uważnie czytać wszystkie oznakowania. Bo można skończyć jak ja czyli: na pewniaka zejść przez bramkę w połowie trasy, „bo tu jest przecież ścieżka”, odkryć że bilet działa w jedną stronę i nie można się już cofnąć. Potem przekonać się o bezsensowności własnego działania i biec ulicą z powrotem do wejścia, aby zrobić ten sam odcinek jeszcze raz, zostawiając swoich zdezorientowanych towarzyszy. No nie polecam takich sportowych atrakcji i sprintów wokół murów Jerozolimy:) Jerozolima i spacer po dachach Na dachy Starej Jerozolimy można się gapić bez końca! Podczas spaceru murami miejskimi widok obdrapanych dachów towarzyszy nam od połowy trasy i odprowadza, aż do samego końca. Dla entuzjastów widoków z pazurem będzie to wycieczka niemal do źródła! Bo dachy w Jerozolimie są po prostu obskurne. Z murów płatami odchodzi tynk, między ogromnymi baniakami na wodę widać zardzewiałe anteny, a pomiędzy tymi antenami wisi pranie. Znad rozwalających się budynków wystają dachy kościołów i meczetów. W oddali migocze złota kopuła na Wzgórzu Świątynnym, a furkot starych klimatyzatorów odbija się głucho od murów. Widoki to wspaniałe, warto więc na chwilę przycupnąć i wsłuchać się w głosy miasta schowanego pod nami. Bazylika Grobu Świętego w Jerozolimie Jeśli jedziesz do Jerozolimy po przeżycia duchowe, to możesz się mocno rozczarować. I nie dlatego, że nie są imponujące. Ich po prostu nie widać zza odziczałego tłumu turystów. W Bazylice Grobu Świętego w Jerozolimie znajdują się miejsca, które były świadkami najważniejszych wydarzeń dla chrześcijaństwa – ukrzyżowania i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Bazylika jest ogromna, podzielona na kilka kaplic, ale trzy miejsca najbardziej rozpalają umysły pielgrzymów: biblijna Golgota, Kamień Namaszczenia, na którym złożono ciało Chrystusa po ukrzyżowaniu i w końcu – sam Grób Święty. Bardzo chciałam je wszystkie zobaczyć, dotknąć, przeżyć. Niestety nie udało mi się. To, co się tam wyprawia jest najogólniej mówiąc – przerażające. Ludzie w jakiejś dziwnej ekstazie przepychają się w kolejce, próbują wdrapać się na czyjeś plecy, drapią na oślep innych, żeby tylko być bliżej świętych miejsc. Interweniuje policja, ludzie dokonują samosądów na tych kolejkowych wpychaczach, wrzeszczą, czasem płaczą. Dwa razy robiłam podejście i dwa razy zrezygnowałam. W takim tłumie nie ma miejsca na mistyczne przeżycia. Proponuję Ci zaplanować Bazylikę Grobu Świętego na bardzo wczesne godziny poranne. Najlepiej ok 4-6 rano. Wtedy jest szansa, że ludzka masa nie zepchnie cię ze schodów, a ktoś w kolejce nie będzie szarpał za włosy (tak, tak mam takie właśnie atrakcje za sobą:)) Zachód słońca na Górze Oliwnej Góra Oliwna to doskonały punkt widokowy na Stare Miasto Jerozolimy. Po drodze na wzgórze koniecznie zaglądnij do ogrodów Getsemani. Rosną tu drzewa oliwne, które liczą ponad 2 tysiące lat! To właśnie tutaj, według biblijnych podań modlił się Jezus Chrystus, zanim został ukrzyżowany. Spacer do punktu widokowego może zniechęcić tych, co nie lubią chodzić pod górę. Przyznam, że mnie i moim towarzyszom podróży po całym dniu szwendania totalnie zniknął zapał. Człapaliśmy nogą za nogą bez wyraźnego entuzjazmu. Nagle, jak spod ziemi wyrosła przed nami szalona babeczka za kierownicą, która gestem dłoni pokazała, żebyśmy wsiadali do jej auta. Niewiele myśląc, daliśmy się porwać na dość wietrzny i klimatyczny zachód słońca nad Jerozolimą. Stąd można podziwiać nie tylko Stare Miasto, ale również tajemniczą Dolinę Jozafata, w której ma się odbyć Sąd Ostateczny. Na stokach Góry Oliwnej znajduje się też niezwykły cmentarz, o którym więcej przeczytasz TUTAJ. Jerozolima i dzielnica Mea Szearim Mea Szearim to dzielnica Jerozolimy zamieszkiwana jest przez ortodoksyjnych Żydów. Nazwa tej części miasta w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Sto Bram”. Czas zatrzymał się tu w poprzednim stuleciu i raczej nie zamierza ruszyć z miejsca. Przed przyjściem tutaj warto sobie uświadomić, że nie będziesz tam mile widzianym gościem. Mieszkańcy Mea Szearim nie chcą aby po ich dzielnicy wałęsali się turyści. Jeśli już mają to robić, to tak, aby nie obrażać ich uczuć i uszanować panujące tam zasady. Należy zapomnieć o robieniu ludziom zdjęć i niestosownym ubiorze. Obowiązuje skromne i nierzucające się w oczy odzienie. Kobiety powinny zasłonić włosy. Nikt w dzielnicy Mea Szearim nie zwraca na ciebie uwagi. Dla mieszkańców jesteś totalnie niewidzialny, chyba, że zrobisz coś, co wywoła w nich gniew. Każdy unika cię wzrokiem, a próba jakiegokolwiek kontaktu kończy się na niczym. Zawędrowałam tam, wiedziona chęcią podpatrzenia życia, które toczy się w tak odmiennej od znanej mi rzeczywistości. Świat ortodoksyjnych Żydów jest dla mnie wciąż niezrozumiałą zagadką, a dzielnica Mea Szearim jeszcze bardziej mi tę zagadkę zaplątała w głowie. Gdzie zjeść najlepszy falafel w Jerozolimie? Tylko Falafel Mullah! Jerozolima jest cholernie droga. Cały Izrael to podróżnicze wyzwanie dla naszego portfela. Ceny w restauracjach skutecznie odstraszają od poznawania nowych smaków, a podstawowe produkty żywnościowe osiągają kosmiczne kwoty. Najtańsze opcje na posiłek w Jerozolimie znajdziesz na bazarach arabskich oraz we wszelkich budkach fastfoodowych. Romans z gastronomiczną Jerozolimą warto zacząć od Falafel Mullah przy ulicy Agripas 82. Mała budka prowadzona przez sympatycznego i trochę szalonego właściciela to miejsce, gdzie spróbujesz najlepszego falafela i szakszuki! Podczas kilku dni w Jerozolimie, przetestowaliśmy z moimi kompanami różne fastfoodowe miejscówki, ale ta zdecydowanie najbardziej przypadła nam do gustu. Wpisz ją sobie do notesu podróżniczego, a gwarantuję, że nie będziesz żałować! Jerozolima Mahane Yehuda Market To miejsce, które na mapie Jerozolimy najbardziej mnie zauroczyło. Równie gwarne i głośne jak Stare Miasto z tą różnicą, że zamiast sklepów z dewocjonaliami jest mnóstwo straganów z jedzeniem! Stoły uginają się od słodyczy, owoców, chleba i przypraw. Mahane Yehuda Market pachnie wprost oszałamiająco! W wąskich przejściach między straganami toczy się życie miasta. Niby zwykłe stragany, zwykłe zakupy robione przez mieszkańców, a tak bardzo pokazujące koloryt tego miejsca. Wieczorem Mahane Yehuda Market przybiera nowe oblicze. Rolety sklepików opadają w dół, ukazując ogromną galerię murali. W miejsce straganów wyjeżdżają stoliki knajpiane i zaczyna się nocne życie Jerozolimy. I Ty w tym życiu koniecznie weź udział! Betlejem – nie bardzo podłe miasto Będąc w Jerozolimie, warto zarezerwować sobie jeden dzień na wycieczkę do Betlejem w Autonomii Palestyńskiej. Zanim jednak to zrobisz, sprawdź jak wygląda aktualna sytuacja polityczna, gdyż to bardzo newralgiczny punkt na mapie współczesnego świata. Z Jerozolimy co pół godziny odjeżdżają autobusy do Betlejem. Ich postój znajduje się na parkingu obok Bramy Damasceńskiej. Dojeżdżają tylko do punktu kontrolnego. Po wyjściu z autobusu przechodzi się przez przygnębiające i okratowane bramki na teren Autonomii Palestyńskiej. Przy samym wejściu roi się od taksówkarzy, którzy będą Cię namawiali na wycieczki tłumacząc, że samemu może być niebezpiecznie. My nie posłuchaliśmy i ruszyliśmy na nogach przed siebie. Po drodze zjedliśmy pyszne śniadanie w hotelu, którego właścicielem jest Banksy – najsłynniejszy artysta streetartowy na świecie. Przez całą drogę towarzyszył nam Mur. Murale, które zdobiły jego ściany wywołały w nas ciężkie jak ołów emocje, które buzowały w głowie aż do końca pobytu w Izraelu. I wciąż tam siedzą. Betlejem to nie tylko historia narodzin Jezusa. To nie miasto na szybkie selfie latte na sojowym mleku. To miejsce, które jest smutnym przykładem, że na tym świecie tylko ludzie ludziom potrafią zgotować najgorszy los. Chcesz wiedzieć więcej o Murze? Zaglądnij do mojego poprzedniego tekstu. Jerozolima informacje praktyczne i kilka porad od serca Gdzie spać w Jerozolimie? Jeśli podróżujesz we dwójkę lub trójkę to polecam Ci Jerusalem City Tower Studio . Apartament nie jest duży, ale czysty i w bliskiej odległości od wszystkich atrakcji turystycznych Jerozolimy i w sąsiedztwie Mahane Yehuda Market. Widok z okna dość niezapomniany! Jerozolima to dobra baza wypadowa do Masady i nad Morze Martwe. Jeśli planujesz jednodniowe wycieczki w tamte rejony, to warto zostać tu dłużej, niż jedną dobę. Oszczędzaj wodę i środowisko Przed wyjazdem warto zainwestować w butelkę wielokrotnego użytku z filtrem węglowym. Dzięki temu, nie tylko dołożysz swoją cegiełkę do redukcji wszędobylskiego plastiku, ale również sporo zaoszczędzisz! W Izraelu woda w sklepach jest bardzo droga. Za 1,5 L wody butelkowanej trzeba zapłacić równowartość 10 PLN. Woda w kranach jest zdatna do picia, ale dla pewności lepiej przepuścić ją przez filtr. No i koniecznie dużo pij. W Izraelu nawet w listopadzie było mega gorąco. Szanuj uczucia religijne Jerozolima to miasto trzech największych monoteistycznych religii świata. Jeśli odwiedzasz miejsca kultu religijnego, rób to z szacunkiem. Zrezygnuj z bluzek na ramiączkach, krótkich szortów, głębokich dekoltów i krzykliwej biżuterii. Kobiety powinny zakrywać włosy i ramiona, a mężczyźni nie świecić gołą łydką. Jak dojechać do Jerozolimy z lotniska w Tel Awiwie? Główne lotnisko Izraela to port lotniczy Ben Gurion w Tel Awiwie. Jeśli tam będziesz lądował, to najlepszą opcją dojazdu do Jerozolimy jest połączenie kolejowe. Uwaga! W czasie szabatu pociągi nie kursują! Szczegółowy rozkład jazdy oraz aktualne ceny znajdziesz na stronie izraelskich kolei. Do Jerozolimy kursuje również autobus odjeżdżający z 3 piętra lotniska. Kontrola bezpieczeństwa w Izraelu W całym Izraelu czeka Cię mnóstwo kontroli bezpieczeństwa. Przed wejściem na dworzec autobusowy, kolejowy czy do najbardziej popularnych atrakcji turystycznych zostaniesz poproszony o przepuszczenie swojej torby lub plecaka przez skaner. Na lotnisku po przylocie i również przed odlotem do domu przygotuj się na szczegółowy wywiad odnośnie pobytu. Pytania bywają dość absurdalne, także nie bądź zdziwiony 😀 Spodobał Ci się mój wpis? Będzie mi miło jak go skomentujesz, albo podasz dalej w świat! A jeśli masz ochotę: a) pośmiać się, podyskutować i zainspirować do podróży – zapraszam Cię jakże pięknie na mój fanpage na FACEBOOKU b) pooglądać zdjęcia z drogi i sprawdzić, jak nie powinny wyglądać instastories – znajdziesz mnie na INSTAGRAMIE Co musisz wiedzieć o tym, czego nie powinieneś robić w Izraelu Jeśli planujesz podróż do Izraela , musisz unikać wielu rzeczy. Zacznijmy od prostych: nie mylić Via Dolorosa z Via Veneto. Nie próbuj swoich ruchów Krav Maga na urzędnikach celnych na lotnisku Ben-Guriona . Nie szukaj wielbłądów na lotnisku (i nie pal tam też). Nie szukaj oliwy z oliwek na Górze Oliwnej. Ponadto: Nie daj się ochrzcić w rzece Jordan, tylko dlatego, że jest gorąco. Nie pluj jellyfish. Nie rzucaj swojego kota w Morze Martwe, aby zobaczyć, czy pływaczka unosi się. Ale są też mniej oczywiste "nie-nie" ... jak nie płacenie za zawyżony (i może przereklamowany) pokój hotelowy w Tel Awiwie i więcej. Czego nie powinieneś robić w Izraelu 1. Latem nie należy kierować się Drogą Węża na szczyt Masady bez ciężarówki z wodą. Masada jest fortecą pustynnego szczytu górskiego, która była sceną epickiego ostatniego oporu Zealotów, starożytnej żydowskiej sekty, do Rzymian w 73 rne. Trudno powiedzieć od dołu, na szczycie 1300 stóp znajduje się wiele imponujących ruin . Możesz podążać ścieżką Snake Path na szczyt Masada, ale kolejka linowa jest o wiele bardziej zabawna, a kiedy temperatury latem wznoszą się, jest to również wygodniejsza opcja. 2. Nie szukaj wielorybów przy Ścianie Płaczu . Wystarczająco powiedziane. 3. Nie popełnij błędu myśląc, że MUSISZ pozostać w jakimś hotelu, ponieważ wszyscy mówią, że to jest miejsce, w którym się znajdujesz. Obecnie, gdy nowy hotel ujrzał światło dzienne, legiony pisarzy podróżniczych rzucają się do przodu, aby ogłosić to nowym "obowiązkiem": ale fakt, że są oni opłacani (lub spłacani), aby je pochwalić, może mieć coś wspólnego z że. Pamiętaj, że wiele z nowszych modnych hoteli w drogim Tel Avivie ma małe pokoje lub inne funkcje, które czynią je, jeśli nie okropne, to z pewnością mniej fantastyczne niż hype, w co wierzysz. Wydawaj swoje sykle, gdzie będziesz dla nich najbardziej. 4. Nie wierz w to, że jedyną rzeczą do zjedzenia w Izraelu jest hummus i falafel. Oczywiście w Izraelu jest wiele bajecznych stawów hummusowych i spotów falafelowych, ale ruchome święto nie kończy się na tym. Jedną z najlepszych restauracji, jakie znajdziesz w dowolnym miejscu, jest Jerozolima. Sprawdź także gorące stoły Tel Awiwu . 5. Nie czuj się winny, jeśli w ciągu tygodnia nie zobaczysz wszystkiego w Izraelu. Siedem dni w Izraelu może nie wystarczyć do przeżywania wszystkich historycznych, kulturalnych i kulinarnych przyjemności Izraela. Jeśli jesteś zachęcony przez plażę i nocne życie w Tel Awiwie , śródziemnomorskiej metropolii Izraela, skup się na tym mieście. Jeśli historia i święte miejsca są dla ciebie ważniejsze, rozważ oparcie się w Jerozolimie. Ale jeśli czujesz się bardziej ambitny, w ciągu tygodnia możesz zobaczyć wiele najważniejszych zabytków Izraela . 6. Zdecydowanie nie czuj się winny, jeśli nie odwiedzasz jednego muzeum. Ale jeśli chcesz poznać kulturę, pamiętaj, że Izrael ma niesamowitą gamę muzeów. 7. Nie myśl, że wszystko, co możesz kupić w Izraelu, to ceramiczna menora. To prawda, że ​​można kupić naprawdę niesamowite menory, a także inne artykuły judaików w Izraelu, a sklepy z pamiątkami muzealnymi w Tel Awiwie i Jerozolimie są świetnymi miejscami do rozpoczęcia. Istnieją jednak niezliczone inne możliwości zakupów, szczególnie w Jerozolimie i Tel Awiwie, od modnych ubrań po produkty dla smakoszy i wiele innych. 8. Nie zadowalaj się pierwszą oferowaną ceną na rynku Shuk HaCarmel w Tel Avivie lub na rynku Mahane Yehuda w Jerozolimie. Mówimy tu o przeciwieństwie Walmarta. Na tych słynnych (i turystycznych) targowiskach targowanie się to nazwa gry. 9. Nie szukajcie hamburgera w Yom Kippur. Nie wszyscy zachowują koszerność w Izraelu, ale w wielkie żydowskie święta zauważycie pewne duże różnice między amerykańskimi a izraelskimi nawykami kulinarnymi. Nie próbuj zbyt mocno, aby ucztować w święty szybki dzień, lub znaleźć pizzę na Paschę. 10. Nie pytaj hotelowego concierge, gdzie kupić choinkę. 11. Nie zastanawiaj się głośno, czy Jezus Chrystus był potajemnie lesbijką uwięzioną w ciele hipisa zombie. Chyba że jest to Gay Pride Week w Tel Awiwie. Jerozolima – miasto łączące w sobie nowoczesność z tradycją stało się coraz częstszym kierunkiem podróży turystów i pielgrzymów z całego świata. Wybór ten ma proste uzasadnienie, gdyż miejsce to jest niesamowicie bogate pod względem kulturowym i religijnym – łączy w sobie tradycje ważne dla chrześcijan, Żydów i muzułmanów, a także stanowi gratkę dla miłośników historii i antropologii. Historia Jerozolimy w skrócieSpis treściHistoria Jerozolimy w skrócieJerozolima – religiaWycieczka do JerozolimyIzrael: Jerozolima a bezpieczeństwoTemperatura w JerozolimieKiedy jechać do Jerozolimy?SzabatRamadanStolica Izraela – atrakcje. Zwiedzanie JerozolimyGóra Oliwna – JerozolimaStary dom Polski – JerozolimaAl-Aksa – Meczet w JerozolimieŚciana Płaczu – JerozolimaGóra SyjonKopuła na skaleStare miasto JerozolimyMury starego miasta w JerozolimieJerozolima – atrakcje i ich cenyNoclegi – Jerozolima Nazwa stolicy Izraela wywodzi się prawdopodobnie od słowa „szalom”, które oznacza miasto pokoju. Historia Jerozolimy dowodzi, że niestety nie można tego połączyć z historyczną prawdą. Założenie miasta Jerozolimy datuje się na około 3000 lat Według starego testamentu zostało zdobyte przez króla Dawida, który uczynił je stolicą państwa, a jego syn Salomon wybudował na tej ziemi pierwszą świątynię, przyczyniając się do uczynienia z tego miasta głównego miejsca religijnego kultu, centrum politycznego i gospodarczego całego kraju. Czas rządów potomka Dawida szybko minął a Jerozolimę podbił w 597r władca Babilonii. Okres ten nazwano niewolą babilońskiego Narodu Wybranego. Autonomię pomógł przywrócić król Persji, zezwalając Żydom na powrót do miasta i jego odbudowę. Na przestrzeni lat Jerozolima zmieniała swoich zwierzchników i tak w 63r. znalazła się pod władzami Rzymian, a czasy te przyniosły pierwszą wojnę żydowsko-rzymską wygraną po ich stronie. Wojna ta przyczyniła się do powstania wielu zniszczeń, szczególnie wielu jerozolimskich świątyń. Przez kolejne 600 lat trwały nad tym terenem rządy Bizancjum do 638r., w którym przez zdobycie miasta władzę przejęli Arabowie, a ich władca podpisał traktat z chrześcijańskim patriarchą, zapewniający ochronę chrześcijańskich pamiątek, miejsc oraz wyznawców. W czasie muzułmańskich rządów miasto często zmieniało swoich władców i podlegało okupacjom. Chrześcijanie czuli zagrożenie wynikające z muzułmańskiej strony. Walka z Islamem rozpoczęła się na słowa papieża Urbana II. Przez okres dwóch stuleci Europejczycy ruszyli w siedem krucjat, w celu odbicia Jerozolimy, co przyniosło oczekiwany skutek podczas pierwszej z wypraw krzyżowych. W 1244r. trwający konflikt zakończył się, a wojnę wygrali muzułmanie. XII i XIV wiek przyniósł powstanie Imperium Osmańskiego, które podbiło Egipt, Palestynę i Syrię w 1517r., a niemal dwadzieścia lat później Jerozolima znalazła się pod osmańskimi rządami. Czasy te zaowocowały rozkwitem miasta. W 1917r. w związku z wygraniem wojny angielsko tureckiej po stronie Brytyjczyków, również Jerozolima stała się podporządkowana temu krajowi. Po zakończeniu II wojny światowej ONZ przyczynił się do podziału Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie, a zaraz po przyjęciu tej decyzji w 1948r. rozpoczęła się kolejna wojna izraelsko-arabska, po której Jerozolima ponownie stała się miasteczkiem oddzielonym od świata. Historia zmienia się w 1967r., gdy miasto zostaje wyzwolone przez Izrael i jednoczy Żydów, muzułmanów i chrześcijan, którzy mogą swobodnie przemieszczać się po całym jego terenie. Od tego roku też wszystkie święte miejsca objęte są ustawą gwarantującą pełny dostęp do korzystania z ich kultu. Pojednanie było kluczowe dla rozwoju miasta, w którym zaczęto odbudowywać zniszczoną infrastrukturę. Oddało także wolność wiary wszystkim jego mieszkańcom, której brakowało za panowania poprzednich imperiów. Obecnie Jerozolima dzieli się, ale wyłącznie na dzielnice. Wyróżnia się część muzułmańską, chrześcijańską, żydowską oraz ormiańską. Jerozolima – religia Jerozolima nazywana jest miastem trzech religii – judaizmu, islamu i chrześcijaństwa. W mieście tym swój początek rozpoczyna wiara chrześcijańska, bowiem tutaj właśnie wydano Jezusa na śmierć, a trzy dni później nastąpiło zmartwychwstanie. Wszelkie przesłanki dotyczące tej religii wywodzą się właśnie z tego miejsca i stąd wyruszali w świat kolejni głosiciele Ewangelii. Często zamiennie używa się słów „Arab” i „muzułmanin”, jednak prawdą jest, że miasto to w mniejszości zamieszkują Arabowie, będący wyznawcami Chrystusa. Żydzi w tym świętym mieście także posiadają boskie miejsce kultu swojej religii i jest to pozostałość po świątyni wybudowanej za czasów Salomona, na wzgórzu w Jerozolimie, nazywanym przez Żydów mieszkaniem boga. Przez lata historycznych podbojów budowla ta została niejednokrotnie zniszczona, a następnie odbudowywana jednak ostatecznie po rzymskim zwycięstwie pozostały po niej jedynie zgliszcza. Dla muzułmanów Jerozolima jest ważna, bo właśnie tu przybył Mahomet, który następnie został w tym miejscu wniebowzięty. Muzułmańskimi miejscami kultu są liczne meczety, a miasto Jerozolima jest jednym z trzech najważniejszych miejsc kultu tej wiary. Wszystkie religie opierają się na wierze monoteistycznej, czyli wierzeniu w jednego boga. Wycieczka do Jerozolimy Wybierając się w podróż do Izraela, najlepiej skorzystać z transportu lotniczego, gdyż zdecydowanie będzie to najwygodniejsza forma przemieszczenia się. Możliwe jest również podróżowanie drogą lądową lub morską. Polscy obywatele nie potrzebują wizy, by bezproblemowo przekroczyć granice państwa w celach turystycznych – wystarczy pozwolenie, otrzymywane na lotnisku lub przejściu granicznym. Niezbędnym dokumentem jest paszport, a podczas wjazdu oraz powrotu zostanie przeprowadzona rozmowa przez odpowiednie służby, ustalająca charakter pobytu. Przyda się trochę pieniędzy w walucie szekli izraelskich (NIS), których kurs zbliżony jest do polskiej złotówki. Z lotniska w Tel-awiwie do Jerozolimy można wybrać się, korzystając z miejskich przewoźników, a koszt takiego przejazdu wyniesie około 20 NIS. Istnieje także wiele połączeń kolejowych, jednak warto wiedzieć, że w czasie szabatu transport publiczny zostaje znacznie ograniczony. Standardy noclegów w Jerozolimie odpowiadają standardom europejskim, ale latem często podnoszone są koszty wynajmu kwater. Należy mieć ze sobą także odpowiedni strój, gdyż w tym świętym miejscu należy przestrzegać odpowiednich zasad ubioru, co szczególnie dotyczy kobiet. Nie powinny mieć odsłoniętych kolan i ramion, a w niektórych ortodoksyjnych dzielnicach należy zasłonić także całe nogi i włosy. Przy wejściach do wielu miejsc kultu, jak np. ściana płaczu jest możliwość wypożyczenia kobiecej chusty lub czapki – jarmułki dla mężczyzn. W związku ze zmianą miejsca i panującymi warunkami warto przestrzegać zasad odpowiedniej higieny i pić wodę butelkowaną. Izrael: Jerozolima a bezpieczeństwo Czy wycieczka do Jerozolimy jest bezpieczna? Nie ma przesłanek, mówiących o tym, że przybywających tutaj turystów czeka niebezpieczeństwo związane z pobytem. Izrael to dość bezpieczny i dobrze rozwinięty kraj. Wojsko pilnuje granic państwa oraz okolic miejsc religijnego kultu, a podczas przekroczenia granic obowiązują dokładne kontrole. Przestępczość, w porównaniu do innych europejskich miast jest na bardzo niskim poziomie, ale – tak jak wszędzie należy uważać na kieszonkowców. Przecierając turystyczne szlaki, w celu zwiedzania Jerozolimy nic nie powinno zakłócić naszego bezpieczeństwa i spokoju. Temperatura w Jerozolimie W Jerozolimie panuje różnorodny klimat, miasto położone jest około 600m co sprawia, że pogoda nieraz może zaskoczyć niejednego zwiedzającego. Obecny jest tu śródziemnomorski klimat. W Jerozolimie temperatura latem sięga nawet 35 stopni Celsjusza – jest tu ciepło przez bardzo długi czas, a deszcz praktycznie nie występuje. Sytuacja zmienia się zimą, która przebiega łagodnie, ale ze znacznie częstszymi opadami. Najlepszą porą roku na zaplanowanie wycieczki do Jerozolimy jest późna wiosna lub wczesna jesień – podczas tych miesięcy temperatury są mniej uciążliwe i podobne do występujących w czasie polskiego lata. Uliczki Jerozolimy Kiedy jechać do Jerozolimy? Jerozolima jest przyjazna wycieczkom o każdej porze roku. Najlepszym terminem na zwiedzanie świętego miasta jest zdecydowanie kwiecień, maj, wrzesień i październik, gdyż w tych miesiącach pogoda jest ciepła i słoneczna, ale nie ma upałów. Planując wyjazd, warto wybrać inną datą niż przypadająca na okres świąt Wielkiej nocy oraz Bożego narodzenia, podczas których ruch jest bardziej wzmożony niż zazwyczaj. W środku lata także można spodziewać się większej liczby turystów z całego świata, ze względu na okres wakacyjny. Przed planowanym urlopem warto zapoznać się także z terminami świąt obchodzonych przez zamieszkujących to miasto wyznawców, ponieważ świętowanie niektórych z nich wiąże się z pewnymi utrudnieniami. Szabat Odwiedzając Jerozolimę w czasie trwania szabatu można napotkać wiele niedogodności. Czym jest szabat? Według wyznawców Judaizmu jest to święty dzień wypoczynku, przypadający na siódmy dzień tygodnia, stanowiący upamiętnienie powstania świata. Obchodzony jest przez wszystkich Żydów i stanowi nieodłączny element ich codzienności, bowiem rozpoczyna się z zachodem słońca każdego piątku i kończy się około godzinę po zachodzie słońca kolejnego dnia. Wśród Żydów często już w piątkowe popołudnie można usłyszeć pozdrowienie „szalom szabat”! Czas ten przeznaczony jest głównie na modlitwę oraz wspólne, rodzinne spożywanie dziękczynnych posiłków. W czasie szabatu obowiązują zakazy wykonywania prac codziennych, tyczące się między innymi prac domowych, rolnych i manualnych. Przez całą dobę ograniczeniu lub całkowitym zamknięciu podlegają punkty gastronomiczne i sklepy, a z ruchu ulicznego zostaje wyłączona komunikacja miejska. W okolicy miejscowości turystycznych często można jednak spotkać kursujących przewoźników. Należy jednak pamiętać, że ograniczony będzie także dojazd do lotniska. Ramadan Ramadan w kalendarzu muzułmańskim jest dziewiątym miesiącem roku, który rozpoczyna nów księżyca. Według wiary muzułmańskiej tego miesiąca ludowi poprzez Mahometa zesłano Koran – świętą księgę, a wyznawcom nakazano przestrzeganie postu. Jest to okres pokuty i rozgrzeszenia, który ma zapewnić duchowe umocnienie w wierze i moralnej sile. Zgodnie ze spełnianiem wytycznych postu należy powstrzymać się od jedzenia, picia oraz współżycia seksualnego. Nie dotyczy to osób chorych i kobiet ciężarnych. Jest to czas odnowy i modlitwy. Zwiedzanie Jerozolimy przypadające w czasie tego miesiąca może być znacznie utrudnione – na ulicach podczas wspólnych modlitw gromadzą się tłumy wiernych. Dodatkowo mogą być zamknięte islamskie meczety: Kopuła na Skale i Al-Aksa, liczne sklepy oraz muzea. Stolica Izraela – atrakcje. Zwiedzanie Jerozolimy Jerozolima jest miastem przepełnionym historią i tradycją, posiadającym wiele unikalnych zabytków i ciekawych miejsc idealnych na piesze wędrówki. Do głównych atrakcji związanych z charakterem tego miejsca, należą świątynie oraz świeckie budowle. Przy okazji wizyty w Jerozolimie celem wycieczki niewątpliwie powinno być zwiedzanie starego miasta, łączącego elementy starego i nowego budownictwa. Infrastruktura stale się rozbudowuje, a granice miasta poszerzają. Czas zgłębić tajniki Jerozolimy i poczuć klimat tego miejsca. Góra Oliwna – Jerozolima Jerozolima położona jest między Jerozolimskimi Wzgórzami, z których najbardziej popularnym wzniesieniem jest Góra Oliwna. To miejsce ważne dla Chrześcijan, gdyż jak podają historyczne źródła i Nowy Testament, to z tego wzgórza Jezus dostąpił wniebowstąpienia, a miejsce to nazwano Kopułą Wniebowstąpienia. Znajduje się tu Kościół Pater Noster, w którym można przeczytać modlitwę Ojcze Nasz aż w 180 językach! Nieco niżej, na zboczach wzniesienia znajduje się największy i najstarszy cmentarz żydowski. Zwiedzając szczyty wzgórza w Jerozolimie warto znaleźć czas, by zobaczyć Kościół Dominus Flevit, a także Bazylikę Agonii z liczną ilością mozaik. Według niektórych znajduje się tam także miejsce pochówku Najświętszej Marii Panny oraz część Ogrodu Oliwnego, w którym tuż przed śmiercią modlił się Jezus. Badania prowadzone przez naukowców potwierdzają, że wiek rosnących tam drzew sięga ówczesnych czasów. Stary dom Polski – Jerozolima Stary dom Polski znajdujący się w mieście trzech religii to założony w 1908r. ośrodek przyjmujący pielgrzymów. Z upływającymi latami nie był on w stanie przyjmować już więcej odwiedzających. W 1938r. został przejęty przez siostry elżbietanki, którym przypisuje się ukończenie Nowego Domu Polskiego wraz z pomocą polskich żołnierzy. W czasie II Wojny Światowej pełnij rolę ochronną dla polskich dzieci, natomiast obecnie jest miejscem zatrzymania się Polaków w czasie wycieczki do ziemi świętej. Siostry od tamtego okresu służą ambulatoryjną pomocą wszystkim potrzebującym i arabskiej ludności. Al-Aksa – Meczet w Jerozolimie Dla muzułmanów jedną z najważniejszych świątyń, ustępujących ważnością Mekce i Medynie jest położony w Jerozolimie Meczet Al-Aksa. Wybudowanie budowli datuje się na około 660-691r., a miejsce, na którym się piętrzy nazwano Świątynnym Wzgórzem. Meczet Al-Aksa, podobnie jak Kopuła na Skale powstały, aby upamiętnić nocną wyprawę Mahometa do Jerozolimy. Meczet wyglądem przypomina rzymską bazylikę i jest gotowy na przyjęcie niemal 30000 wyznawców. Budowla nie raz była odbudowywana i poddawana renowacji, co przysłużyło się powstaniu nowych elementów. Dodano fasadę, kopułę, minbar i minaret oraz fragment wewnętrznej struktury. Ściana Płaczu – Jerozolima W bliskiej odległości od Meczetu Al-Aksa znajduje się słynna Ściana Płaczu, nazywana inaczej Ścianą Zachodnią. Miejsce to z pewnością budzi wielkie emocje i jest jednym z ważniejszych w religii judaizmu, bowiem codziennie modlą się tu tysiące Żydów. Prawdopodobnie to jedyna pozostałość po Drugiej Świątyni Jerozolimskiej, jaka istnieje. Nie sposób zwiedzać Jerozolimę i nie znaleźć się chociaż raz pod Ścianą Płaczu, by poczuć niesamowitą energię emanującą z tego miejsca. Stanowi to wielkie przeżycie duchowe dla większości odwiedzających. Nazwa miejsca nawiązuje do fragmentu muru o długości około 60 metrów, który przylega do placu znajdującym się na Wzgórzu Moria. Poza głównym miejscem kultu judaizmu, w dzielnicy muzułmańskiej znajduje się kolejna pozostałość muru, o długości 8 metrów, zwana Małą Ścianą Zachodnią. Nie jest ona dostępna dla Żydów i niejednokrotnie stanowiła powód sporu, gdyż położona jest bliżej miejsc, które Żydzi uznają za święte. Do podziwiania Ściany Płaczu prowadzą trzy różne wejścia, a przy każdym obowiązuje przejście przez bramkę kontrolną. Wymagany jest też odpowiedni ubiór – kobiety muszą mieć zasłonięte kolana i ramiona, natomiast mężczyźni zbliżający się do ściany muszą mieć nakrycie głowy. Jarmułki dostępne są przy wejściach. Są wydzielone strefy modlitw, gdyż kobiety nie mogą modlić się razem z mężczyznami. Tym sposobem 48 metrów muru przeznaczone jest dla płci męskiej, a 12 metrów przypada kobietom. Miejsce to jest szczególnie oblegane podczas trwania szabatu. Ściana płaczu Góra Syjon Początkowo, zgodnie z źródłami historycznymi słowo „syjon” oznaczało twierdzę jebusytów, umiejscowioną na południowo – wschodnim jerozolimskim wzgórzu. Po zdobyciu tej wzniosłości przed króla Dawida twierdzę nazywać zaczęto „Miastem Dawida”, a mianem „Syjonu” określano całe centrum życia politycznego i religijnego, znajdujące się w obrębie murów miasta. Po wybudowaniu świątyni na Górze Moria, za czasów króla Salomona nazwę „Syjon” przypisano także temu fragmentowi, a następnie zaczęto używać jej do nazywania całego miasta, zamiennie z nazwą „Jerozolima”. Obecnie najczęściej nazwa ta odnosi się do Wzgórza Świątynnego, obejmującego takie zabytki Jerozolimy, jak Meczet Al-Aksa i Ściana Płaczu. Bezpośrednio blisko znajdują się miejsca kultu chrześcijaństwa: Bazylika Grobu Świętego, Kościół św. Jana Chrzciciela i Via Dolorosa oraz według muzułmanów, to właśnie wzgórze było celem wędrówki Mahometa. Góra Syjon Kopuła na skale Co zobaczyć w Jerozolimie? Odpowiedzią na to pytanie jest przepiękna budowla muzułmańskiej świątyni, zachwycająca każde oko architektonicznym bogactwem. Usadowiona jest na Wzgórzu Świątynnym, w towarzystwie pozostałych religijnych zabytków. Dzięki swojej dostojności niewątpliwie wyróżnia się na tle innych. Świątynia swoją nazwę zawdzięcza wybudowaniu jej na najwyższym wzniesieniu (kopule) Góry Moria, na której według wierzeń Żydów i chrześcijan, Abraham miał złożyć bogu w ofierze swojego syna. Kopuła na skale jest częścią kompleksu muzułmańskiego, zwanego Szlachetnym Sanktuarium lub Haram al-Shafir. Do miejsca tego zalicza się 35 akrów, a wśród nich są: Meczet Al-Aksa i Kopuła na skale. Skała otoczona jest przez dwa ambulatoria i ośmiokątne zewnętrzne ściany. Na centralny rząd kolumn składają się 4 filary i 12 kolumn, podpierających podstawę kopuły, której średnica wynosi 20 metrów i składa się z dwóch warstw. Zewnętrzna część kopuły pokryta jest w większej części złotem i olśniewa swym blaskiem okolice Świątynnego Wzgórza. Dolne partie kolumn wyłożone są marmurem, a górne licznymi mozaikami. Światło słoneczne wpadające przez okna do wnętrza, nadaje magii temu miejscu. Każdy, kto w ramach zwiedzania wybrał się podziwiać tę budowlę przyznaje, że budowla ta porusza swą ponadczasowością, bez względu na wyznawaną wiarę. Kopuła na skale Stare miasto Jerozolimy Obowiązkowym punktem zwiedzania na turystycznej mapie stolicy Izraela jest stare miasto. Na przemierzenie i poznanie wszystkich uroków Jerozolimy warto rozplanować chociaż na dwa dni. Pierwszy dzień, według takiego planu należy przeznaczyć na zwiedzanie większości zabytków, a następny na spacer po uliczkach, bazarach i straganach. Stare miasto otoczone jest przez grube mury, a do miasta prowadzi siedem bram. Istnieje też brama ósma – jednak jest w całości zamurowana. Miasto można podzielić na cztery odrębne dzielnice. Największą z nich stanowi dzielnica muzułmańska, a oprócz niej można wyróżnić chrześcijańską, ormiańską oraz żydowską. Dzielnica muzułmańska rozpościera się pod Wzgórzem Świątynnym, a wśród jej zabytków znajdują się: Ściana Płaczu, Kopuła na skale i Meczet Al-Aksa. Nie do wszystkich miejsc można dostać się z łatwością, gdyż muzułmanie uważnie pilnują dorobków swojego kultu, pozwalając na wejście w określonych godzinach i stroju. Przez tę dzielnicę przechodzi także część drogi krzyżowej Via Dolorosa, mająca swój początek przy Bramie Lwów, a koniec w Bazylice Grobu Pańskiego. Bazylika Grobu Pańskiego Aby przemierzyć trasę śladami Jezusa, koniecznie należy wyposażyć się w mapę, ponieważ stacje są słabo oznaczone i łatwo można zgubić się pomiędzy rozstawionymi straganami. W części muzułmańskiej znajduje się także najbardziej handlowa ulica, na której można zaopatrzyć się we wszystko, od pieczywa – po owoce i pamiątki. Jedzenie jest tu znacznie tańsze, niż w innych stronach miasta. Dzielnica chrześcijańska słynie z Bazyliki Grobu Pańskiego, która powstała na miejscu ukrzyżowania i zmartwychwstania Jezusa. Budowla składa się z wielu oddzielnych kaplic, a w jednej z nich – Kaplicy Golgoty znajduje się Kamień Namaszczenia, na który najprawdopodobniej złożono ciało zbawiciela po śmierci. Wyróżnić można także Kaplicę Grobu Świętego, do której wstęp ograniczony jest kolejką, wynikającą z wpuszczania kilku osób pojedynczo. Pozostała część dzielnicy to stragany zachęcające zwiedzających do odpoczynku, zjedzenia posiłku oraz nabycia pamiątek. Ceny są mocno zawyżone. Dzielnicę żydowską zamieszkują ortodoksyjni Żydzi. Najbardziej znanym miejscem jest Ściana Płaczu, którą wedle wierzeń ma odbudować przybyły Mesjasz. Oprócz tego, dzielnica ta posiada pasaż handlowy, ze sklepikami i galeriami sztuki. Ostatnia z wyznaczonych dzielnic – ormiańska, szczyci się budynkiem Cytadeli z Muzeum Historii Jerozolimy. Jest to zdecydowanie dzielnica spacerowa, a liczne tunele i uliczki bogate są w odpowiednio przygotowane pod turystów stragany. Warto zwrócić uwagę na ormiańską ceramikę – to prawdziwy dzieło ludzkich dłoni! Mury starego miasta w Jerozolimie Zabytkiem Jerozolimy są otaczające całe miasto, urokliwe mury obronne. Liczne wojny i konflikty religijne przyczyniły się do tego, że niejednokrotnie ten element infrastruktury ulegał zniszczeniu i ponownemu odbudowywaniu. Ostateczna wersja powstała w połowie XIV wieku, na rozkaz Sułtana Sulejmana Wspaniałego. Konstrukcja opierała się na wykorzystaniu pozostałości dawnych fragmentów granicznych ścian. Mury są długości 4 kilometrów, wysokie na 12 metrów, a ich średnia grubość to okazałe 2,5 metra. Elementy uzupełniające tworzą graniczne wieże, 8 bram oraz cytadela. Mury starego miasta Jerozolima – atrakcje i ich ceny Do większości miejsc religijnego kultu, niezależnie od wybranego wyznania można wejść za darmo. Warto więc skorzystać i znaleźć się w historycznych miejscach, zgłębiając kulturę i tradycję. Płatności należy dokonać, zwiedzając mury miasta. Bilet kosztuje około 18 NIS, ale dostępny jest przez całą dobę od zakupu i obejmuje dwie trasy – północną oraz południową. Bardzo tanie jest pyszne izraelskie jedzenie i świeżo wyciskane soki, natomiast przy kupnie warto się targować, a z pewnością uzyska się korzystniejszą cenę. Noclegi – Jerozolima Jerozolima ma najlepszą noclegową bazę w całym Izraelu, więc bezproblemowo można zorganizować sobie miły nocleg. Tanie zakwaterowanie w dobrym standardzie można znaleźć w Domu Sióstr Elżbietanek. Koszt wyniesie około 35 dolarów, za jedną dobę pobytu, z 3 posiłkami. Można wybrać opcję częściowego wyżywienia lub bez – wtedy należy zapłacić 15 dolarów mniej. Poza taką opcją nocleg może okazać się dość kosztowny. Aby zmniejszyć koszty należy z wyprzedzeniem rezerwować miejsca noclegowe drogą mailową lub przez pośredniczące strony internetowe. Jerozolima - przewodnik turystyczny Jerozolima. Foto: askii, Jerozolima to największe miasto Izraela i prawnie jego stolica (nieuznawana przez wiele państw ze względu na konflikt o Jerozolimę z Palestyną). Jedno z najstarszych miast na świecie, ważne miejsce zarówno dla Chrześcijan jak i wyznawców Allaha. JEROZOLIMA - SPIS TREŚCI Jerozolima - notka historyczna Jerozolima była zamieszkana już w IV tysiącleciu W II tysiącleciu była już ważną osadą otoczoną murem. Około 1003 roku Jerozolima została podbita przez Dawida, który założył w mieście stolicę państwa Izrael. W 970 na tronie zasiadł Salomon, który wybudował Świątynie Jerozolimską, w której ukryto Arkę Przymierza. Miasto stało się politycznym i religijnym centrum Izraela. Po śmierci Salomona Izrael rozpadł się na dwa królestwa, które zostały podbite w 722 przez Asyryjczyków, a następnie w 586 przez Babilończyków, którzy zdobyli miasto i zniszczyli Świątynie Salomona. Na przestrzeni następnych wieków Jerozolima przechodziła do Macedonii, Seleukidów, Rzymu i Bizancjum, przechodząc w 638 roku we władanie arabskie. Po II wojnie światowej brytyjska kolonia Palestyna stała się Izraelem. Żydzi zajęli w 1967 roku Jerozolimę, a w 1980 roku ogłosili, że Jerozolima stała się stolicą państwa Izrael. Sytuacja Jerozolimy jest wciąż nieustalona. Za swoją stolicę uważa je Palestyna, a żydowskiego ogłoszenia jej stolicą Izraela nie uznało prawie żadne państwo na świecie. Nieustalony status polityczny nie zmienia faktu, że Jerozolima jest niesamowitym połączeniem świata przeszłego z teraźniejszym, a potężna liczba zabytków ważnych dla wielu religii powoduje, że odwiedzenie miasta jest wręcz mistycznym doświadczeniem. Jak dotrzeć do Jerozolimy Jak tanio dotrzeć do Jerozolimy? Główny port obsługujący Izrael, Ben Gurion Airport, położony jest między Jerozolimą a Tel Awiwem. Loty na to lotnisko są uznawane za loty do Tel Awiwu. Dolecimy tam z Polski dzięki Wizzair, które kursuje do Tel Awiwu z Warszawy i Katowic. Cena za loty, bez promocji, to około 500 PLN. Osoby mieszkające na zachodzie Polski, powinny pomyśleć o lotach z Berlina - EasyJet kursuje do Tel Awiwu za cenę od około 400 PLN. Do Izraela możemy również dolecieć z Krakowa (Ryanair) do Eilat (lotnisko Ovda). Nie ma problemów ze znalezieniem lotów za 260 PLN. Do Eilat dojedziemy z lotniska busem za 21,5 NIS (1 NIS = około 1 PLN), a z Eilat dojedziemy do Jerozolimy autobusem w 5h (rozkład można znaleźć na stronie więcej informacji w Przewodniku po Izraelu). Koszt przejazdu w jedną stronę to około 70 NIS. Jerozolima - dojazd do centrum z lotniska Lotnisko w Jerozolimie. Zarówno Jerozolima jak i Tel Awiw obsługiwane są przez to samo lotnisko - Ben Gurion Airport (TLV). Lotnisko, nazwane imieniem pierwszego premiera Izraela, znajduje się niecałe 20 km od centrum Tel Awiwu i 50km od Jerozolimy. Posiada 2 terminale - terminal 1 i terminal 3, do którego przylatują tanie linie lotnicze. Istnieją również terminale 2 i 4, ale są wyłączone z użytku. Bus Z lotniska kursują busy firmy Egged ( U kierowcy możemy kupić bilet w miejsce, do którego chcemy się udać. Spod Terminala 3 jeździ do Jerozolimy bus 947 (cena 21,5 NIS), czas przejazdu to 50 minut. Pociąg Najwolniejszy sposób dojazdu do Jerozolimy. Wszystko przez to, że jadąc z lotniska do Jerozolimy czeka nas przesiadka w Tel Awiwie. Cały przejazd z Lotniska Ben Gurion Airport do Jerozolimy będzie trwać około 2,5h. Dworzec znajduje się pod terminalem 3. Pociągi kursują przez całą dobę, z wyłączeniem Szabatu, kiedy nie kursują w ogóle. Koszt biletu to 23,5 NIS w jedną stronę, 42,5 NIS przy kupnie biletów tam+powrót. Taxi Nieopłacalne, ale czasem (Szabat) możemy nie mieć wyjścia - koszt dojazdu z lotniska do Jerozolimy to około 70 NIS dla taksówek dzielonych. Jerozolima - komunikacja miejska Komunikacja miejska w Jerozolimie. Komunikacja miejska w Jerozolimie jest bardzo słabej jakości, nie jest rozbudowana ani dobrze rozpisana i może sprawić turyście sporo problemów. Pocieszeniem może być natomiast fakt, że do większości atrakcji Jerozolimy będziemy w stanie dojść pieszo. Głównym środkiem transportu są autobusy. Zarządza nimi firma Egged ( Przejazd busem kosztuje 5,9 NIS, niezależnie od ilości pokonywanych przystanków. Za bilet płacimy kierowcy wsiadając do autobusu (wsiadamy zawsze pierwszymi drzwiami, wychodzimy tyłem). Light Rail Light Rail w Jerozolimie - mapa Uruchomiona w 2011 roku sieć kolei Light Rail (nazywana przez miejscowych pociągiem lub tramwajem) liczy obecnie jedną linię, w przyszłości planuje się wybudować kolejne. Light Rail przejeżdża przez wiele miejsc turystycznych. Koszt przejazdu to 5,9 NIS. Jeżeli mamy kartę Rav-Kav, podróżując light rail możemy po skasowaniu w niej biletu przez 90 minut poruszać się autobusami Egged. Kartę Rav-Kav wyrobimy w kasach light rail. Kartę zasilamy gotówką, która wykorzystujemy podróżując po Izraelu - zarówno busami Egged jak i komunikacją miejską w Tel Awiwie i Jerozolimie. Posiadacze karty Rav-Kav otrzymują zniżki (w Jerozolimie posiadanie karty daje możliwość zrobienia przesiadki z light rail do autobusu, natomiast w Tel Awiwie posiadając kartę otrzymamy 20% zniżki na bilety. Komunikacja miejska nie porusza się w Szabat. Bardzo popularnym środkiem transportu dla turystów w Jerozolimie jest wypożyczenie roweru. Noclegi w Jerozolimie Noclegi w Jerozolimie. Baza noclegowa w Jerozolimie jest rozbudowana, nie będziemy mieli problemu ze znaleziemien taniego noclegu. Za noc w dwuosobowym pokoju przyjdzie nam zapłacić około 200 PLN, natomiast łóżko w pokoju wieloosobowym to koszt około 50 PLN. W Jerozolimie polecam rozejrzeć się za prywatnymi kwaterami na portalu Airbnb. Więcej o kwaterach prywatnych w artykule kwatery prywatne. Na Airbnb można znaleźć noclegi w centrum za niecałe 168 PLN za dwuosobowy pokój. Do wyszukiwania noclegów polecam wyszukiwarkę HotelsCombined, która przeszukuje wszystkie internetowe wyszukiwarki noclegów (booking i inne) i pokazuje najtańsze ceny na dany nocleg, jakie są dostępne w internecie: Aby dowiedzieć się więcej na temat znalezienia dobrego noclegu, przeczytaj nasz poradnik "Noclegi". Atrakcje Jerozolimy Atrakcje Jerozolimy. Jerozolima posiada ogromną liczbę miejsc wartych odwiedzenia. Te wypisane tutaj, to tylko absolutne "must see". Turystycznym sercem Jerozolimy jest dzielnica Stare Miasto (Old City). Dzielnica otoczona jest murami, można wejść do niej przez jedną z bram. Stare miasto podzielone jest na cztery dzielnice (Chrześcijańską, Muzułmańską, Ormiańską, Żydowską) nad którymi góruje Wzgórze Świątynne. W dzielnicy znajduje się Bazylika Grobu Świętego, zwana kościołem Zmartwychwstania Pańskiego (Church of the Holy Sepulchre), jedno z najważniejszych miejsc chrześcijaństwa oraz wiele innych kościołów i świątyń. Na Wzgórzu Świątynnym znajduje się Kopuła na Skale (Kubbat as-Sachra), meczet Al-Aksa, a na zachodniej ścianie wzgórza znajduje się słynna Ściana Płaczu (Mur Zachodni, ha-Kotel ha-Maarawi), jedyny istniejący do dzisiaj fragment stojącej tu kiedyś Świątyni Jerozolimskiej. Kolejną atrakcją jest Góra Oliwna, święte miejsce biblijne. Znajdziemy na niej wiele zabytków, grób Absaloma, grób Zachariasza, cmentarz żydowski, Bazylika Konania (Getsemani) czy Kopuła Wniebowstąpienia. Najważniejsze muzea w Jerozolimie to i muzeum holocaustu, Yad Vashem ( i posiadający ogromne zbiory, The Israel Museum ( Ciekawe budynki to Knesset, Sąd Najwyższy (Supreme Court of Israel). Będąc w Jerozolimie warto pomyśleć o wycieczce do Batlejem, położonego 10km od Starego Miasta (autobusy do Betlejem ruszają spod bramy Damasceńskiej (Damascus Gate). Jerozolima - wskazówki praktyczne Jerozolima - wskazówki praktyczne. - w Jerozolimie miejmy paszport przy sobie, zdarzają się kontrolę, a do Betlejem nie zostaniemy bez paszportu wpuszczeni - przylatując do Izraela pamiętajmy o kłopotach, jakie może wywołać posiadanie przez nas pieczątki z Izraela w paszporcie - czytaj więcej: pieczątka z Izraela w paszporcie Jerozolima - przydatne linki Dowiedz się więcej o Tel Awiwie. - oficjalna, turystyczna strona Izraela (ENG) - oficjalna, turystyczna strona Jerozolimy (ENG) Ostatnia aktualizacja: comments powered by Jerozolima – zwykło się mówić, że miasto niezwykle ważne dla chrześcijan, żydów i muzułmanów. A ponadto… antropologów, kulturoznawców, politologów, dziennikarzy, fotografów… Mam wymieniać dalej? To było jedno z tych miejsc, którego zobaczenie umieściliśmy na liście naszych podróżniczych marzeń. To był obłęd – musieliśmy doświadczyć tego miejsca. Koniecznie! Teraz możemy już powiedzieć – ok, udało się zobaczyć, zwiedzić, dotknąć poczuć i wykreślić tą „pozycję” z listy. Jednak pozostał jakiś niedosyt, w głowie pętli się jakaś dziwna myśl, że miało być inaczej, dostojniej, wspanialej… Może po prostu miasto to trzeba odwiedzić kilka razy, bo w pełni je zrozumieć i poznać. A może po prostu inaczej sobie to wszystko wyobrażaliśmy, a może niektóre wydarzenia (nasza przygoda tuż po przybyciu z lotniska w Tel Avivie w Święta Wielkanocne, w Wielką Sobotę, gdy odbywa się uroczystość Cudu Świętego Ognia, kiedy wszystkie bramy miejskie były zamknięte dla przyjezdnych i nasze kilkugodzinne czatowanie pod murami) tak na nas wpłynęły… Więcej o takich odczuciach duchowych, pierwszych wrażeniach i bardzo subiektywnie pisaliśmy niedawno w zupełnie osobnym wpisie: [sprawdz] » Nasz Jerozolimski alfabet – od „J” do „A” [/sprawdz] Faktem jest jednak to, że Stare Miasto Jerozolimy wpisane na listę UNESCO robi wielkie wrażenie, robi je zwłaszcza, gdy obserwujemy okazałe mury obronne i przypomnimy sobie zawiłą historię miasta, no i wydarzenie a także ludzi, którzy brali w niej udział. Stara Jerozolima dzieli się na cztery dzielnice – Muzułmańską (najbardziej zaniedbaną, gdzie panuje największy chaos i nieporządek ale gwarną i ciekawą), Chrześcijańską (z Bazylika Grobu Świętego), Żydowską (gdzie zobaczymy między innymi Ścianę Płaczu) i Ormiańską (najmniejszą ale bardzo ciekawą z ważnymi zabytkami jak chociażby XII -wieczny katedra św. Jakuba). Koniecznie trzeba przejść je wszystkie, poznając niezwykłą atmosferę tego pełnego kontrastów i sprzeczności miasta. I wtedy możecie, oceniać, podsumowywać, radzić i wspominać. My to zrobiliśmy, więc… Komunikacja: Każdy, kto przylatuje do Tel Avivu zazwyczaj wsiada w autobus lub busik – szerut taxi i w godzinę jest w Jerozolimie. Może sobie wybrać dowolną bramę, pod którą chce wysiąść. W piątki wieczorami oraz w soboty jesteśmy zdani tylko na taxi i szerut, ale dopiero, gdy się zapełni 10-12 pasażerami. Z lotniska Ben Guriona do Jerozolimy nie kursuje pociąg bezpośredni. Generalnie miasto nie ma dobrych połączeń kolejowych – stacja jest na południowo-zach. obrzeżach miasta. Główny dworzec autobusowy znajduje się 3 km drogi od Starego Miasta przy Yaffo Street. W mieście warto skorzystać z nowoczesnego, klimatyzowanego tramwaju (np. na trasie dworzec – Stare Miasto), autobusy miejskie są relatywnie drogie jak na krótkie odcinki, które pokonują. Komunikacja z Jerozolimą w stronę Autonomii Palestyńskiej jest utrudniona (głównie taxi spod Góry Oliwnej) natomiast granica z Jordanią, położona 30 km na wschód od miasta nie jest dostępna dla Polaków! Najważniejsze atrakcje i zabytki w Jerozolimie. Co trzeba zobaczyć? Bazylika Grobu Świętego Niezwykle ważna świątynia dla chrześcijan – to tutaj znajdują się miejsca gdzie Jezus został ukrzyżowany, pochowany i tutaj zmartwychwstał. Z zewnątrz trudno jest dostrzec ogrom tej świątyni, ponieważ wciśnięta jest w zabudowę miasta, a poza tym zawsze (no może za wyjątkiem wczesnych porannych godzin) kłębią się tu tłumy turystów. Wchodząc do środka od razu trafiamy na Kamień Namaszczenia, na którym złożone zostało ciało Chrystusa po zdjęciu z Krzyża („właściwy” kamień przykryto marmurową płytą). Niemal wszyscy pielgrzymi klękają przed min, polewają wodą i próbują wcierać w siebie, w każdą cząstkę swojego ubrania święte pozostałości obecności Jezusa – to dość specyficzny widok – zapewniamy Was, że niektórzy wyglądają jak opętani, odurzeni świętością tego miejsca albo może dotknięci syndromem jerozolimskim? Po prawej stronie od kamienia możemy wejść po stromych schodach na „piętro” do kaplicy Golgoty – to obudowane wzgórze, gdzie mieszczą się trzy bardzo ważne stacje drogi krzyżowej wchodzące w skład Vila Dolorosa – ołtarz Przybicia do Krzyża, Ukrzyżowania i Matki Bożej Boleściwej. Najważniejszym jednak miejscem, który staje się celem wszystkich pielgrzymów jest bez wątpienia Grób Pański, do którego „przytuliła się” ładna kaplica Ormiańska. Żeby wejść do tego swoistego kościoła w kościele, gdzie według tradycji złożony został Jezus, zwykle trzeba poczekać w dość długiej kolejce. Po przejściu przez niskie drzwi już wewnątrz widzimy mały ołtarzyk i wnękę – sarkofag, pod którym znajduje się Grób Święty. Ponieważ kolejka jest długa, to pilnujący Grobu Świętego mężczyźni (a są to – Arabowie!) pozwalają jedynie na krótki „postój” w środku, często nie zdąży się nawet zrobić zdjęcia. Bazylika zrobiła na nas niemałe wrażenie – niestety nie zawsze było to wrażenie pozytywne. To bardzo przykre, że niemal wszędzie, w każdym rogu, pod każdymi schodami, w każdej wnęce pozostawione są „poturystyczne” śmieci – puste butelki, papierki po batonikach… A to przecież tak ważne miejsce. Zdaje się, że wynika to z tego, że nikt tak naprawdę nie dba o to miejsce w całości – każda kaplica, pojedynczy wydzielony obszar, jedno miejsce jest własnością poszczególnych odłamów chrześcijaństwa. I każdy troszczy się tylko o to, co do nich należy, a nie o całą świątynię. Druga sprawa, to oczywiście turyści, którzy w tej kwestii też mają wiele na sumieniu… Ściana Płaczu Może pod nią wejść każdy (po kontroli, która polega na przejściu przez bramki i pokazaniu strażnikom swojego bagażu), jednak strefa dla kobiet i mężczyzn jest od siebie oddzielona („męska” część jest znacznie większa, poza tym mężczyźni mają prawo przejść na stronę kobiecą, odwrotnie nie jest to dopuszczalne). Pamiętać oczywiście trzeba o odpowiednim stroju i zachowaniu! Bez żadnego problemu można też robić zdjęcia czy filmować – no chyba że akurat jest szabas lub inne święto żydowskie (absolutnie zabronione jest używanie wszelkich sprzętów mechanicznych – z aparatami fotograficznymi włącznie). Ściana Płaczu to jedyny zachowany fragment drugiej świątyni żydowskiej a także pozostałości po jej poprzedniczce wzniesionej na Wzgórzu Świątynnym – tam gdzie dzisiaj znajdują się dwa najważniejsze muzułmańskie obiekty – meczet Al Aksa i Kopuła Skały. Tuż przy Ścianie Płaczu możemy zajrzeć także do Ogrodu Archeologicznego Ofel – gdzie znajdują się między innymi fragmenty mostu, który niegdyś łączył Wzgórze Świątynne z Miastem Dawida (przechodząc przez Bramę Gnojną, dalej przez jezdnię, zobaczymy dziś miasteczko, które wzniesione zostało jeszcze wcześniej niż Jerusalem). Tutaj też znajduje się wejście na Wzgórze Świątynne – turyści czekają w długiej kolejce, by móc zobaczyć Meczet Al- Aksa i Kopułę Skały. Radzimy przyjść wcześnie rano, bo później słońce praży niemiłosiernie, a cienia na próżno szukać. Syjon (Zion) Kolejne ważne miejsce na turystycznej i religijnej mapie Jerozolimy. Tutaj najprawdopodobniej miała swoje miejsce warowania pierwszych władców Jerozolimy, którzy zostali pokonani przez Dawida. Umieszczona tu została Arka Przymierza, a kolejny władca miasta – Salomon, miał tu dwoją siedzibę. To wówczas ukształtowała się symbolika tego miejsca – Syjon jako „ucieleśnienie” Ziemi Obiecanej na tym Świecie. Wchodząc na Syjon od strony ruchliwej ulicy przelotowej, po „wdrapaniu się” po schodkach prowadzących wciąż pod górę, w pełnym słońcu, natrafiamy w końcu na przyjemny cień i zieleń, no i… boisko do gry w koszykówkę! Idąc dalej, zwiedzić można Kościół Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny (zwany także kościołem niemieckim, bo wzniesionym przez cesarza Niemiec Wilhelma II) w miejscu tym, według tradycji zakończyła swój ziemski żywot Matka Chrystusa. Tuż przy wspomnianym kościele mieści się kolejny zabytek dwupiętrowy budynek – Wieczernik (miejsce, gdzie odbyła się ostatnia wieczerza jest tylko symbolem tego wydarzenia – nie ma potwierdzenia, że odbyło się ono akurat tutaj), a także Grób Dawida (choć tak naprawdę nie ma stu procentowej pewności kto tam spoczywa). Warto także zwrócić uwagę na kolejny kościół – św. Piotra in Gallicantu (w miejscu gdzie piał kogut/miejsce piania koguta). Tutaj najprawdopodobniej znajdował się pałac Kajfasza, a nazwa nawiązuje do zdarzenia opisanego w Nowym Testamencie – Szymon Piotr trzy razy wyrzekł się Jezusa, co obwieszczał piejący kogut. W podziemiach kościoła udostępnione zostały dla zwiedzających groty, gdzie z wielkim prawdopodobieństwem więziony był Jezus. Góra Oliwna Nie ukrywamy, że trzeba się nieco namęczyć żeby wejść na sam szczyt – zwłaszcza, gdy słońce niemiłosiernie praży – no ale naprawdę warto. Poza tym zawsze można wejść już po zachodzie słońca, by zobaczyć w pełnej krasie oświetloną Jerozolimę. Na szczycie oraz zboczach góry zlokalizowane są świątynie takie jak: cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego, Kościół Viri Galilei, Kościół Pater Noster, Kościół Dominus Flevit, rosyjski monaster Marii Magdaleny (na przeciwko Kopuły na Skale). Poza tym wielu pielgrzymów (wschodniego obrządku) a także turystów zagląda do Grobu Najświętszej Marii Panny (w dolnej części kościoła znajduje się także grób królowej Jerozolimskiej) no i Ogrójca (Getsemani), gdzie modlił się tuż przed pojmaniem Jezus. Niezwykłe jest to, że większość drzewek oliwnych, które się tam znajdują rzeczywiście było świadkami tego wydarzenia – dożyły bowiem ponad 2 tysięcy lat! Wchodząc na teren Ogrójca należy pamiętać o odpowiednim stroju. W drodze na Górę Oliwną zapewne kilkakrotnie zostaniecie zatrzymani przez taksówkarzy oferujących przejazd do Betlejem – uzbrójcie się wiec w cierpliwość. Via Dolorosa To najważniejsze (obok Bazyliki Grobu Pańskiego) miejsce w Dzielnicy Chrześcijańskiej, droga, którą codziennie kroczą w ślad za niosącym krzyż Jezusem tłumy pielgrzymów. Nas niestety Droga Krzyżowa nieco zawiodła – właściwie trudno powiedzieć czego się spodziewaliśmy ale mimo tego pozostał jakiś niedosyt. Może to dlatego, że to także „zwykła” droga którą przechodzą „zwykli” mieszkańcy, przejeżdżają samochody, może dlatego, że wiele stacji drogi krzyżowej jest niewidoczna, zaniedbana albo też przeniesiona tam gdzie akurat komuś pasowało, a może dlatego, że część Via Dolorosa biegnie przez Dzielnicę Muzułmańską, czyli gwarny, kolorowy i niejednokrotnie kiczowaty bazar. Nie ma tu powagi, zatraciła się gdzieś świętość tego miejsca… Przy Lwiej Bramie znajduje się Klasztor Świętej Anny – świetnie zachowany zabytek z czasów krucjat – tutaj znajduje się prawdopodobne miejsce urodzenia Matki Boskiej, a także starożytna sadzawka, gdzie według tradycji Jezus uzdrowił chorego. Przy większości stacji Via Dolorosa mieszczą się małe kapliczki lub kościoły, na szczególną uwagę zasługuje Łuk Ecce Homo – pozostałość starożytnej budowli, wcześniej dziedziniec na którym Jezus został wskazany przez Heroda słowami „Oto człowiek”. Ostatnie cztery stacje Drogi Krzyżowej znajdują się wewnątrz Bazyliki Grobu Świętego. [sprawdz] » Jerozolima w obiektywie. Pierwsza fotogaleria, którą wrzuciliśmy jeszcze z hostelu [/sprawdz] Wspaniałe mury obronne i bramy Robią naprawdę niesamowite wrażenie, zwłaszcza w miejscach gdzie widoczne są fragmenty tych najstarszych. Mury otaczające Jerozolimę zostały wzniesione przez tureckiego Sułtana Sulejmana w XVI wieku. Gdy spacerowaliśmy wzdłuż fortyfikacji lub, gdy obserwowaliśmy miasto z Góry Oliwnej doszliśmy do wniosku, że nie dziwi nas już fakt, że miasto to było tak trudne do zdobycia. Jeśli mury obronne, to oczywiście też bramy prowadzące do miasta (kilka z nich zostało zamurowanych i nie ma przez nie przejścia, a szkoda). Najbardziej znane bramy to: Brama Damasceńska, Brama Lwia (świętego Szczepana), Brama Złota, Brama Gnojna, Brama Syjońska, Brama Jaffy. Oczywiście w systemie umocnień miejskich znajdziemy też liczne baszty, wśród których na uwagę zasługuje Wieża Dawida (dziś mieści się tutaj muzeum) a także Cytadela (czasem nazwana także Cytadelą Dawida). Kopuła na Skale, Wzgórze Świątynne Znajduje się tutaj, gdzie niegdyś wznosiła się Świątynia Żydowska czyli na Wzgórzu Świątynnym otoczonym przez mury obronne. Niemuzułmanie mogą się tu dostać przechodząc przez kontrolę osobistą i „mostek” zlokalizowane niedaleko Ściany Płaczu. Wchodząc na teren Wzgórza Świątynnego pamiętać należy o odpowiednim stroju a także zachowaniu (niedopuszczalne jest podchodzenie blisko wejścia do meczetu, trzymanie się za ręce, czy przytulanie – chociażby do zdjęcia). Oprócz widzianego z niemal każdej części miasta i będącej symbolem Jerozolimy (Żydzi nigdy by tego nie powiedzieli) złotej Kopuły Skały – niebieskiego, pięknie zdobionego meczetu (pierwsza budowla powstała tu w 638 roku i jej kopuła rzeczywiście wykonana została z prawdziwego złota) wznosi się tu także kolejny, czyli Al – Aksa z VII wieku a wszystko na wielkim, zadbanym placu pilnowanym przez licznych strazników. W Kopule Skały znajduje się kamień (Święta Skała), na którym Abraham miał złożyć w ofierze swojego syna – miejsce to wyznacza środek świata a także przebiega tu podobno oś świata. Dla muzułmanów miejsce to jet święte także dlatego, że według tradycji stąd właśnie wzięty został do nieba Mahamet. Dachy i punkty widokowe Zdecydowanie najpiękniejszym miejscem do obserwowania Jerozolimy jest Wzgórze Oliwne, z którego warto oglądać miasto zarówno o wschodzie słońca (gdy jest całe pomarańczowe) lub po zachodzie słońca (gdy żółte budynki kontrastują ze szkarłatnym niebem). W wielu miejscach Jerozolimy można spróbować wejść na dachy domów mieszkalnych, zwłaszcza w okolicy ulicy Dawida skąd niesamowicie wygląda panorama miasta w każdą stronę. My miło wspominamy skromne kolacje, które sobie robiliśmy na tarasie hostelu, skąpanym w miękkim, złotym świetle – takich hosteli z tarasami jest w starym mieście co najmniej kilkanaście. Jeśli ktoś chce zobaczyć Stare Miasto z zupełnie innej perspektywy powinien odnaleźć punkt widokowy w Parku Gozlan – niedaleko słynnego hotelu King David. Ostatnim godnym polecenia widokiem jest ten, który rozpościera się z ulicy Maale Chahalon – na wschód widzimy niesamowitą perspektywę na wielki cmentarz muzułmański, a na południe – po drugiej stronie kanionu – stromo osadzone na wzgórzu Miasto Dawida (najstarszy zachowany fragment Jerozolimy) Dzielnica Jemin Moshe Udaliśmy się to na spacer ot tak bez jakiegoś większego planu i nie spodziewaliśmy się, że będzie tu tak ładnie, tak czysto i tak spokojnie! Kolejne wzgórze, po drugiej stronie jezdni oddzielającej Starą Jerozolimę od Nowej. Najpierw odpoczynek na ławce w ładnym parku-ogrodzie, z równie ładnym widokiem na Stare Miasto, następnie spacer w kierunku… białego wiatraka (Wiatrak Montefiore – od nazwiska brytyjskiego bogacza (zwanego także Jemin Moshe – stąd nazwa dzielnicy, który był prekursorem powstania obecnej dzielnicy, a wiatrak wzniósł po to, by obniżyć ceny mąki). Dziś ukwiecona dzielnica z ładnymi, kamiennymi domkami wzniesionymi wzdłuż ciasnych, wąskich uliczek jest jedną z najbogatszych i najdroższych dzielnic Jerozolimy – i tak zupełnie innym miejscem od tego widzianego po drugiej stronie ulicy. Nowe Centrum Jerozolimy Giwat Ram To dopiero inny świat – zwłaszcza gdy przez cały czas przebywało się w obrębie murów obronnych starego Miasta. To serce nowoczesnej, naprawdę nowoczesnej Jerozolimy. To tutaj znajdują się okazałe gmachy rządowe – Siedziba Premiera Izraela, gmach Sądu Najwyższego i monumentalny budynek parlamentu – Kneset przed którym znajduje się wielka wykonana z brązu menora (budynek można zwiedzać z przewodnikiem). Poza tym mieszczą się tu ciekawe muzea na przykład Muzeum Ziem Biblijnych, czy Muzeum Izraela (zobaczymy tu na przykład Makietę Drugiej świątyni) wraz z Sanktuarium Księgi a także Yad Vashem – instytut pamięci męczenników a także bohaterów, który nadaje znany na całym świecie tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata (w Ogrodzie Sprawiedliwych nagrodzeni odbierają odznaczenia i sadzą drzewka). [sprawdz] » To naprawdę może się zdarzyć: Syndrom Jerozolimski – nas na szczęście ominął [/sprawdz] GDZIE SPAĆ? Porównaj najtańsze noclegi w Jerozolimie dzięki hotelscombined Zarezerwuj hotel w Jerozolimie przez Zarezerwuj hotel/hostel w którym my spaliśmy

co kupić w jerozolimie